Aften
Recidiverende aftose stomatitis is de meest voorkomende ulceratieve aandoening van het mondslijmvlies.
Op basis van de klinische verschijnselen kunnen drie vormen worden onderscheiden:
- KLEINE ACTHES
- GROTE AFTES
- HERPETIFORME AFTES
- Kleine aften komen het meest voor en bevinden zich bij voorkeur op het slijmvlies van de onderlip. Ze verschijnen als ronde zweertjes bedekt met een wit membraan (geelachtig-witte achtergrond), omgeven door een roodachtige halo, en zijn erg pijnlijk. Ze zijn kleiner dan 1 cm in diameter en komen zelfs bij kinderen vaak voor. Ze genezen spontaan binnen 10-15 dagen, maar bij patiënten met aanleg hebben ze de neiging gemakkelijk terug te keren, vandaar dat ze vaak een recidiverende aandoening worden genoemd.
- Grotere aften (met een diameter groter dan 1 cm) komen het vaakst voor op het slijmvlies van de lippen, het zachte gehemelte en de gehemeltepijlers. Ze genezen langzamer dan kleinere aften (tot een maand) en zijn pijnlijker vanwege hun grootte.
- Herpetiforme aftose stomatitis wordt gekenmerkt door talrijke clusters van kleine, puntvormige zweertjes die in de loop van de ziekte kunnen samenvloeien. Deze aandoening wordt vaak verward met herpes simplex, dat zich echter alleen manifesteert op het verhoofde slijmvlies van het harde gehemelte, de lippenrand, de tongrug en het tandvlees, en niet op het slijmvlies van de wang, de mondbodem en de binnenkant van de lip, waar aftose zweertjes zich ontwikkelen en voorkomen in een niet-verhoofd slijmvlies.
Wat kan aften veroorzaken?
Hoewel aftose stomatitis al lange tijd onderwerp is van klinisch en experimenteel onderzoek, zijn de oorzaken nog steeds onduidelijk. Er zijn echter exogene (extern aan het organisme) of endogene (intern aan het organisme) factoren die het ontstaan ervan bevorderen.
- Incidenteel trauma:
beten, krachtig poetsen, contact met scherpe voorwerpen of voedsel zoals visgraten of kruimels, aangebrand voedsel en drank, tandheelkundige behandelingen, uitstekende kunstgebitten, steken. - Schadelijke micro-organismen,
zoals bacteriën (bijvoorbeeld streptokokken), virussen (zoals herpes) en schimmels (zoals candida), zijn vooral actief in combinatie met een verminderde afweer bij dragers van kunstgebitten en orthodontische apparaten, of door slechte mondhygiëne en tand- of tandvleesinfecties. - Genetische factoren:
Mondzweren komen vaker voor als er in de familie al eerder gevallen zijn geweest, vooral bij eeneiige tweelingen. - Voedingsfactoren:
Bloedarmoede en een lage consumptie van voedingsmiddelen die ijzer, zink, foliumzuur en B-vitaminen bevatten. - Allergieën:
Intolerantie voor bepaalde voedingsmiddelen of dranken, allergische syndromen veroorzaakt door medicijnen. - Psychische aandoeningen:
Overmatige stress door werk of studie, angst of depressie.
Aften verdwijnen over het algemeen vanzelf, tenzij de oorzaak een specifieke pathologie is. In dat geval moet de oorzaak worden vastgesteld met behulp van specifieke tests.
Wat zijn de oplossingen?
Aften zijn niet besmettelijk of gevaarlijk, maar de pijn en de soms langdurige genezing kunnen een negatieve invloed hebben op iemands eetpatroon, sociale leven en werk. Daarom is het in veel gevallen nodig om een specifieke behandeling te bieden die de pijn verlicht door een beschermend laagje op de aft te vormen en dieper in te werken om de genezing te versnellen.
Kernboodschappen
- Aften zijn pijnlijke zweertjes in het mondslijmvlies, die worden onderverdeeld in kleine, grote en herpetiforme aften.
- De oorzaken kunnen trauma, infecties, genetische factoren, voedingstekorten, stress of roken zijn.
- Ze zijn niet besmettelijk en genezen spontaan, maar ze kunnen wel een negatieve invloed hebben op het dagelijks leven.
- Een diagnose is belangrijk om onderliggende pathologieën uit te sluiten.
- Specifieke middelen verlichten de pijn en versnellen de genezing.
- Auto-immuunziekten en slechte hygiëne kunnen het risico op de ontwikkeling ervan verhogen.
De inhoud van dit document is geschreven of gevalideerd door de volgende specialisten: Dr. Matteo Basso, tandarts gespecialiseerd in parodontologie; Dr. Giordano Bordini, tandarts gespecialiseerd in parodontologie; Dr. Silvia Musella, mondhygiëniste.
Bibliografie
-Scully C, Porter S. Aandoeningen van het mondslijmvlies: recidiverende aftose stomatitis. Br J Oral Maxillofac Surg. 2008
Laatst bijgewerkt: 10 januari 2025
De informatie op deze pagina is bedoeld als aanvulling op, en niet ter vervanging van, het advies van een zorgverlener. Het is altijd raadzaam om uw vertrouwde zorgverlener te raadplegen.